Điện thoại cạnh giường và những điều thực sự đáng lưu ý
Nhiều người cho rằng chỉ cần điện thoại nằm gần đầu khi ngủ là có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Tuy nhiên, bức xạ vô tuyến từ điện thoại thuộc nhóm bức xạ không ion hóa, khác với các dạng bức xạ ion hóa có khả năng gây tổn thương DNA. Bằng chứng hiện có chưa xác lập được mối liên hệ nhân quả rõ ràng giữa việc để điện thoại gần khi ngủ và tác hại sức khỏe do bức xạ.
Điều đáng quan tâm hơn là chiếc điện thoại ở ngay trong tầm tay khiến người dùng dễ tiếp tục tương tác với nó.
Một thông báo lúc nửa đêm cũng có thể làm giấc ngủ bị gián đoạn
Điện thoại để cạnh giường đồng nghĩa với việc âm thanh, rung hoặc ánh sáng từ thông báo có thể xuất hiện ngay trong thời gian ngủ.
Các nghiên cứu về việc sử dụng thiết bị số cho thấy việc đặt thiết bị trong phòng ngủ có liên quan đến thời lượng ngủ ngắn hơn và thời gian sử dụng màn hình nhiều hơn. Thông báo trong đêm cũng có thể khiến người dùng thức giấc và kiểm tra thiết bị.
Đặc biệt, vấn đề không nhất thiết nằm ở một thông báo duy nhất. Khi đã cầm điện thoại lên để kiểm tra tin nhắn, người dùng rất dễ chuyển sang mạng xã hội, email hoặc một ứng dụng khác. Khoảng thời gian vài phút trước khi ngủ có thể nhanh chóng trở thành hàng chục phút.
Vì vậy, để điện thoại ở chế độ Không làm phiền hoặc tắt những thông báo không cần thiết vào ban đêm thường có ý nghĩa thực tế hơn việc chỉ lo lắng về khoảng cách giữa điện thoại và giường.
Ánh sáng màn hình có đáng lo như lời đồn?
Ánh sáng từ màn hình, đặc biệt là thành phần ánh sáng bước sóng ngắn, có thể ảnh hưởng đến quá trình sản xuất melatonin và nhịp sinh học. Đây là một trong những lý do các chuyên gia về giấc ngủ khuyến nghị hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước giờ ngủ.
Tuy nhiên, có một điểm dễ bị hiểu quá mức: không phải cứ nhìn thấy ánh sáng xanh là chắc chắn mất ngủ.
Các tổng quan khoa học cho thấy bằng chứng về tác động của ánh sáng màn hình trước khi ngủ vẫn chưa hoàn toàn nhất quán ở người trưởng thành. Với trẻ em và thanh thiếu niên, mối liên hệ giữa việc sử dụng màn hình và một số vấn đề về giấc ngủ rõ ràng hơn.
Điều này có nghĩa là nếu đã nằm lên giường, việc mở điện thoại với độ sáng cao để xem video hoặc đọc mạng xã hội vẫn đáng lưu ý hơn nhiều so với việc điện thoại đang nằm im trên tủ đầu giường.
Sự thật ít người để ý: nguy cơ có thể nằm ở lúc sạc
Nếu điện thoại được đặt cạnh giường để sạc qua đêm, câu chuyện lại chuyển sang vấn đề an toàn pin và nhiệt.
Pin lithium-ion được sử dụng trong smartphone có thể quá nhiệt, cháy hoặc phát nổ trong những trường hợp thiết bị hoặc pin bị hư hỏng, sử dụng sai cách hoặc gặp sự cố. Cơ quan an toàn cháy nổ khuyến cáo không sạc thiết bị dưới gối, trên giường hoặc ghế sofa, bởi những bề mặt này có thể cản trở khả năng tản nhiệt.
Một nguyên tắc đơn giản là: điện thoại đang sạc nên nằm trên bề mặt cứng, phẳng và thông thoáng, thay vì bị phủ bởi chăn, quần áo hoặc đặt giữa đệm và gối.
Nếu máy nóng bất thường, pin phồng, có mùi lạ, phát ra âm thanh bất thường hoặc dây sạc bị hư hỏng, nên ngừng sử dụng và kiểm tra thiết bị.
Có cần đưa điện thoại ra khỏi phòng ngủ?
Không nhất thiết mọi người đều phải biến phòng ngủ thành khu vực hoàn toàn không có thiết bị điện tử.
Nếu cần dùng điện thoại làm báo thức, một cách đơn giản là đặt máy xa tầm tay, bật chế độ Không làm phiền và hạn chế các thông báo không cần thiết. Khi đó, điện thoại vẫn có thể thực hiện chức năng báo thức nhưng khó trở thành thứ kéo người dùng trở lại màn hình mỗi khi tỉnh giấc.
Nếu phải sạc qua đêm, nên chọn một vị trí riêng, thông thoáng và tránh xa các vật liệu dễ bắt lửa. Đây là vấn đề an toàn thiết bị chứ không phải vì điện thoại đặt cạnh giường tự nó được chứng minh là nguy hiểm.
Một số nghiên cứu cũng cho thấy việc hạn chế sử dụng smartphone vào buổi tối có thể cải thiện một số chỉ số về giấc ngủ. Tuy nhiên, những nghiên cứu dạng can thiệp thường có quy mô và nhóm đối tượng cụ thể, vì vậy không nên biến kết quả thành một quy tắc áp dụng giống nhau cho tất cả mọi người.
Điều nên thay đổi không phải là khoảng cách, mà là thói quen
Đặt điện thoại cạnh giường không phải một “thủ phạm” đơn giản có thể giải thích mọi vấn đề về giấc ngủ.
Điều đáng quan tâm hơn là điện thoại có khiến bạn thức lâu hơn, bị đánh thức bởi thông báo hay tiếp tục nhìn vào màn hình mỗi khi tỉnh giấc hay không. Với người trưởng thành, bằng chứng hiện tại chưa đủ để kết luận rằng ánh sáng màn hình hoặc việc điện thoại nằm gần giường luôn gây ảnh hưởng xấu; tác động còn phụ thuộc vào thời lượng sử dụng, nội dung và cách thiết bị được sử dụng.
Nếu muốn thay đổi một thói quen ngay tối nay, có thể bắt đầu từ ba việc đơn giản: tắt thông báo không cần thiết, đặt điện thoại ngoài tầm với và không sạc máy trên giường hoặc dưới gối.
Điện thoại vẫn có thể nằm trong phòng ngủ. Quan trọng là đừng để nó trở thành thứ quyết định thời điểm bạn đi ngủ, thức giấc và quay lại màn hình.
