“Bóc phốt” không phải là một ngoại lệ trên mạng xã hội
Trên Facebook, TikTok hay các nền tảng mạng xã hội, “bóc phốt” thường được hiểu là việc một người công khai câu chuyện, hành vi hoặc thông tin mà họ cho rằng người khác đã thực hiện sai.
Việc chia sẻ trải nghiệm cá nhân hoặc phản ánh một sự việc không mặc nhiên là hành vi vi phạm pháp luật. Vấn đề nằm ở nội dung được đăng tải, mức độ chính xác của thông tin, cách thể hiện và hậu quả mà thông tin đó gây ra.
Một bài viết kèm bằng chứng rõ ràng về trải nghiệm mua hàng, sử dụng dịch vụ hoặc một tranh chấp thực tế có bản chất khác với việc tự ý khẳng định một người “lừa đảo”, “ăn cắp”, “lừa tình” hay thực hiện hành vi vi phạm pháp luật khi chưa có căn cứ xác thực.
Ranh giới này càng trở nên quan trọng khi một bài đăng có thể được hàng nghìn người tiếp cận chỉ trong thời gian ngắn.
Từ 1/7/2026, mức phạt đã tăng mạnh
Đây là điểm người dùng mạng xã hội cần đặc biệt lưu ý.
Theo Điều 95 Nghị định 174/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp hoặc chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức hoặc danh dự, nhân phẩm của cá nhân có thể bị phạt từ 20 triệu đến 30 triệu đồng.
Quy định này áp dụng với nhiều hình thức thể hiện trên mạng xã hội. Vì vậy, việc đăng một bài viết, đăng video, livestream hoặc chia sẻ lại nội dung vi phạm đều có thể được xem xét tùy vào hành vi cụ thể.
Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể phải gỡ bỏ thông tin sai sự thật, gây nhầm lẫn hoặc thông tin vi phạm pháp luật.
Đáng chú ý, mức phạt cao hơn được áp dụng với một số trường hợp nghiêm trọng.
Khi nào mức phạt có thể lên tới 50 triệu đồng?
Điều 95 Nghị định 174/2026/NĐ-CP quy định mức phạt 30–50 triệu đồng đối với một số hành vi nghiêm trọng hơn.
Trong đó có trường hợp cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ, hoặc xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Như vậy, câu chuyện không còn đơn giản là “đăng cho vui” hay “chia sẻ lại bài người khác”.
Nếu thông tin được lan truyền gây hậu quả nghiêm trọng, mức xử lý có thể cao hơn đáng kể so với trường hợp thông thường.
Thông tin sai sự thật càng được lan truyền rộng, nguy cơ gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của người khác càng lớn.
Đăng bài hay chia sẻ lại đều cần cẩn trọng
Một hiểu lầm phổ biến là chỉ người viết nội dung ban đầu mới phải chịu trách nhiệm.
Trên thực tế, quy định sử dụng mạng xã hội đề cập đến hành vi “cung cấp, chia sẻ” thông tin. Vì vậy, việc người dùng không trực tiếp tạo ra nội dung nhưng chủ động chia sẻ một thông tin vi phạm vẫn có thể bị xem xét theo quy định.
Điều này đặc biệt đáng chú ý với những bài “bóc phốt” đang lan truyền.
Ví dụ, một tài khoản đăng thông tin cáo buộc một cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật. Người khác nhìn thấy bài viết và chia sẻ về trang cá nhân kèm bình luận khẳng định nội dung đó là sự thật. Nếu thông tin ban đầu là sai và hành vi chia sẻ thuộc trường hợp vi phạm, việc “chỉ share lại” không đồng nghĩa với việc đương nhiên được miễn trách nhiệm.
Vì vậy, trước khi chia sẻ một bài viết nhạy cảm, người dùng nên kiểm tra nguồn thông tin, bằng chứng và bối cảnh của sự việc.
Có chuyện thật vẫn cần đưa thông tin đúng cách
Quy định mới không có nghĩa mọi bài phản ánh tiêu cực trên mạng xã hội đều bị phạt.
Người dùng vẫn có thể chia sẻ trải nghiệm, phản ánh chất lượng sản phẩm, dịch vụ hoặc thông báo một vấn đề mà mình gặp phải. Điều quan trọng là nội dung cần dựa trên thông tin có căn cứ và tránh biến trải nghiệm cá nhân thành những cáo buộc chưa được chứng minh.
Chẳng hạn, thay vì khẳng định một cửa hàng “lừa đảo khách hàng”, người dùng có thể trình bày cụ thể giao dịch, thời gian, hóa đơn, nội dung trao đổi và vấn đề phát sinh. Cách trình bày này giúp người đọc có cơ sở đánh giá sự việc, đồng thời hạn chế nguy cơ biến một tranh chấp thành lời cáo buộc mang tính xúc phạm.
Đặc biệt, cần phân biệt giữa nêu sự việc và gán cho người khác một hành vi vi phạm.
Bị “bóc phốt” sai sự thật có thể làm gì?
Người bị đưa thông tin sai sự thật không phải chỉ có cách im lặng hoặc tranh luận trực tiếp trên mạng.
Theo các quy định liên quan đến quyền dân sự, cá nhân bị thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín có thể yêu cầu bác bỏ thông tin, xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ.
Trong những trường hợp nghiêm trọng, hành vi vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm còn có thể được xem xét dưới góc độ trách nhiệm hình sự nếu đáp ứng đầy đủ dấu hiệu của tội phạm.
Điều này cho thấy một bài đăng trên mạng xã hội không phải là một nội dung “ảo” tách biệt hoàn toàn khỏi đời sống thực. Khi thông tin tác động đến danh dự, tài sản hoặc quyền lợi của người khác, trách nhiệm pháp lý có thể phát sinh.
5 giây trước khi đăng có thể giúp tránh rắc rối
Với những nội dung liên quan đến người khác, người dùng có thể tự kiểm tra nhanh một số câu hỏi trước khi nhấn nút đăng:
- Thông tin này có đúng và có bằng chứng hay chưa?
- Tôi đang mô tả sự việc hay đang cáo buộc một người?
- Thông tin có chứa dữ liệu riêng tư hoặc hình ảnh của người khác không?
- Nếu người bị nhắc tên yêu cầu chứng minh, tôi có thể chứng minh điều mình viết không?
- Tôi có đang chia sẻ lại một thông tin chưa được kiểm chứng?
Nếu chưa chắc chắn, cách an toàn hơn là giữ lại bằng chứng, sử dụng kênh khiếu nại phù hợp hoặc báo cho cơ quan có thẩm quyền thay vì biến mạng xã hội thành nơi phán xét.
Mạng xã hội càng rộng, trách nhiệm càng lớn
Từ 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP đã nâng mức xử phạt đối với nhiều hành vi vi phạm liên quan đến việc sử dụng mạng xã hội. Với hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống hoặc xúc phạm danh dự, nhân phẩm, mức phạt có thể lên tới 30 triệu đồng; những trường hợp thông tin sai sự thật gây hậu quả nghiêm trọng hơn có thể bị phạt 30–50 triệu đồng.
Điều đáng nhớ là pháp luật không xử lý một bài đăng chỉ vì nó mang màu sắc “bóc phốt”. Điều được xem xét là hành vi cụ thể và nội dung được đăng tải.
Mạng xã hội cho mỗi người khả năng đưa một câu chuyện đến rất nhiều người chỉ bằng vài thao tác. Nhưng chính khả năng lan truyền đó cũng khiến một thông tin chưa được kiểm chứng có thể gây hậu quả lớn cho người khác.
Vì vậy, trước khi đăng một bài “bóc phốt”, hãy kiểm tra thông tin, giữ bằng chứng và lựa chọn cách phản ánh phù hợp. Một cú nhấn nút có thể mất vài giây, nhưng trách nhiệm đối với nội dung đã công khai có thể kéo dài lâu hơn rất nhiều.
